تبلیغات اینترنتیclose
سید ابو القاسم نباتی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
سید ابو القاسم نباتی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح احوال، افکار و آثار سید ابو القاسم نباتی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

1- 6. وارليق بيرليگي

وارليق بيرليگي يا وحدت وجود كشف و شهود اساسيندا قورولور. بو اينانجا گؤره وارليق مابه‌الامتيازي اونون مابه‌الاشتراكي ايله بيردير، ولاكين فرقي بودور كي آللاه وارليغي اصيل (= واجب الوجود) دير و آللاهدان سونرا بوتون وارليقلار ظلّي وجوددورلار. اونا گؤره عارف هر شئيي آللاهين نشانه‌لري حساب ائدير و حقي بو نشانه‌لرده آختارير و اونلاري پرستش ائدير.

«ابن عربي» فصوص الحكم‌ده دئيير:«عارف اودور كي حقّي هر شئيده گؤرسون.» و بونون آردينجا «حضرت موسي و هارون» حكايه‌لريندن بيريني نقل ائدير و نتيجه آلير:

«موسي هاروندان داها آييق ايدي. چونكه بيليردي او خلق بيزووي پرستش ائتمكله آللاهي پرستش ائديرلر، چونكه اودا آللاهين نشانه‌سي‌دير و حقّي اوندا گورورلر.»[1]

ائله بوتا گئوره‌ديركي نباتي دئيير:

گؤرجك سني من، اي اوزوگول طرّه‌سي سونبول، ال هاميدان اوزدوم!

اولدَم كي سنين مئهر روخون ائتدي تجلي، عشق اولدو هويدا . . . [2]

* * *

طرف گولشنده يئنه بير گول حمرا گؤرولور،/ طُرفه خوش رنگ و تر و تازه و زيبا گؤرونور.[3]

* * *

واميق شئيدا گرك تا بيله عذرا نه‌دير،/ طوف بوت ائتمك اولوب راهب و رُهبانا فرض.[4]

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

4- 5. نباتي و نسيمي

نباتي‌نين أليميزده كي شعرلرينده «نسيمي»نين آدي چكيلميرسه‌ده، لاكين اونون ايزيني شاعيرين بوتون خلاقيّتينده حس ائديريك. بيليريك كي «حضرت علي» (ع) منقبتلرين هاميدان چوخ، «سيد عمادالدين نسيمي» يازميشدير، عرفاني مضمونلاري و دون با دون عقيده‌سيني ايسه «نسيمي» شعريميزه داخيل ائتميشدير و نباتي بو مضمونلاري ايشلتمكده اونون دوامچيسي كيمي ظهور ائتميشدير. حتي اونون بير چوخ غزللري نسيمي‌نين غزللري‌نين حال و هواسيني داشيير و يا اونلارين استقباليندا يازيلميشدير. ميثال ايچون نباتي گؤزلر گؤزلريم رديفي ايله دؤرد قصيده و بير غزل يازميشدير. همين رديفله نسيمي‌نين بير غزلي واردير:

قوللوغابئل باغلاديم سولطاني گؤزلر گؤزلريم،/ دردينه توش اولموشام درماني گؤزلر گؤزلريم.[1]

نباتي‌نين آشاغيداكي بئيتي:

شد جلوه‌گر جمال تو چون در مثال من،/ در حيرتم چگونه مرا اين جهان گرفت!

چوخ گومان كي «نسيمي‌»نين منده سيغار ايكي جهان، من بو جهانا سيغمازام مصراعي تأثيري آلتيندا يازيلميشدير.

5- 5. نباتي و قوشچو اوغلو

قوشچو اوغلو مظلوم و نيسگيللي اولو شاعيرلريميزدن بيري ساييلير. او، هيجري اونونجو عصرده ياشايارميش[2]. بير نهنگ ياراديجيليغا ماليكدير. حروفيه‌نين 24 ايلاهي كلام قوشان شاعيرلري‌نين بيرينجي‌سيدير. نباتي‌نين شعرلري‌نين، «قوشچو اوغلو» ميراثيندان ايلهام آلماسي سؤزسوزدور. او حتي اونون بعضي اصطلاحلارين‌دا شعره داخيل ائدير. ميثال ايچون بو بئيتيني نظره آلاق:

تؤكموشم ميدانا دورري، گوهري تل ائتميشم،/ بير عجب صاحب نظر صرافي گؤزلر گؤزلريم.[3]

«قوشچو اوغلو» دئيير:

من بو سفره واريرام دورلو متاعلار آلماغا،/ تؤكموشم خورده فروشلوق، لعل ايلن گؤوهر آلماغا.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

1- 5. نباتي و نظامي

نباتي، بوتون شرقين بؤيوك شاعيري نظاميني ده ياد ائدير، اونون مثنويلري‌نين آدين چكير:

سخن‌ساز ائيلرم گه- گه نظامي كيمي‌خسرودان،/ ارم‌باغيندا‌بيرلاچين نه خوش‌شيرين شيكار ائتميش.

نباتي البته، «نظامي» كيمي شاعير دگيلدير، او صوفي و باطيني شاعيردير. لاكين هر يئرده اونا سونسوز حؤرمت بسله‌يير. بو ايسه بوتون آذربايجان ادبياتي تاريخنينده بير سنت اولموشدور. هر كس اؤزون «نظامي»نين شاگيردي و خلفي حساب ائتميشدير. فارسلار ايچينده‌ده «نظامي» خلاقيّتينه گوه‌نمين شاعير تاپيلماز. بو گووه‌نج اساسيندا حتي بعضي دار گؤز عجم شوونيستلر «نظامي»نين تورك اولماسين اونون ايچون بير عيب كيمي ساياراق، اونون تورك اولماماسي اثباتينا يئرسيز چاليشميشلار!

2- 5. نباتي و شيخ صفي

«شيخ صفي الدين اردبيلي»نين اؤلوموندن سونرا، بير چوخ طريقت منسوبلارينا اونون اؤيودلر، سؤزلر و شعرلري ايلهام قايناغي اولموشدور. اونون، اصل متني اينديه قده‌ر تاپيلمايان قارا مجموعه‌سي ساياغي، چوخلو رساله‌لر يازميشلار[1] و شعرلرينه نظيره‌لر قوشموشلار.

نباتي‌نين‌ده:

اي قلندر! مني اؤلدوردو بو افيون، افيون،/ سني تانري منه وئر بير بئله معجون، معجون!

 

مطلعلي غزلي، «شيخ صفي»نين آشاغيداكي غزلينه نظيره اولاراق يازيلميشدير:

قويدو أوز كؤنلومه غم لشكري هامون- هامون،/ قارا بايداقلي علملر، اوجو گولگون، گولگون.

چاغيريرديم قاتي آوازيله: ليلي! ليلي!/ داغ سس وئردي جوابيمدا كي: مجنون! مجنون!

گؤزلريمدن يئنه اود توتلادي دوزخ، دوزخ،/ جيگريمدن يئنه قان قاينادي جيحون، جيحون.

بونه ويرانه كؤنولدور، صفي! اي واي! اي واي!/ سرولر وارايدي بو باغده مؤزون، مؤزون.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : اينانجي و عقيده‌سي, | بازدید : 478

6- 4. آيا نباتي «اهل حق» دير؟

آذربايجاندا ياشايان اهل حق طايفالاري، اسكي شامانچيلاردان آخيب گلن، اسلامي عرفان ايله قايناييب قاريشان اينانجلارا اينان توپلومدورلار. بو توپلوم و جماعت تبريز، قاراداغ، ماكو، مراغه، زنجان، سلطانيه، همدان، بيجار، گروس و ديگر بؤلگه‌لرده ياشاييرلار. كئچميشده حروفيلرده اؤزلرين اهل حقيقت سايارميشلار. اؤزگرلر ايندي اونلارا مختلف يئرلرده، مختلف آدلار وئريرلر، مثلاً: گوران، علي اللّهي، قيزيل باش، طايفا، شاملو (= شامانلو) و ديگر آدلار. توركجه، اونلارين اعتقادينجا مسلك ديلي دير و بو ديلده يازيلان مقدس كتابلاري كلام آدلانديريلير.

اسكي شامانچيلار اعتقادي‌نين مركز نقطه‌سي، ذاتين بير- بيري آردينجا ظهور ائتديگي 7 تجلّي‌سيدير. بو تجلي‌لر معبودون گئيديگي لباسا بنزه‌يير و اونا دون donدئييلير. دون توركجه سؤزدور و بورادا جسد معناسيندادير. بو تجلي‌لر سلسله‌سي مسأله‌سينه دون به دون آدي وئرميشلر. ذات، هر دفعه تجلي ائدنده 4 و جمعاً 5 و يا 40 ملك ايله بيرليكده يئر أوزونده ظاهير اولموش و ياشاميشدير.

اعتقادا گؤره هم ذات هم ده انسانلار مين بير دوناگيريرلر. اساس اعتقاددا حققين مين بيرينجي دونو «سلطان سهاك» دؤرونده قورتارميشدير و داها گلميه‌جكدير. لاكن ذات مهمان اولاراق بير چوخلارين وجودوندا ظاهر اولابيلر و بير مدت بعضي انسانلارين دونوندا ياشايار[1]. نباتي‌ده اؤزونده مختليف ذاتلارين مهمان اولدوغون ادعا ائدير.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : اينانجي و عقيده‌سي, | بازدید : 663

1- 4. نباتي و حضرت علي (ع)

نباتي «حضرت علي بن ابيطالب» - عليه السّلام- ـي سئوير. بو سئوگي ايسه ان اوجا ذيروه‌لره قالخميش بير درجه‌ده، اونو دلي- ديوانه ائدير، بلكه سبب اولوركي بير چوخ يئرده اؤزوندن چيخير، اختيارين الدن وئرير و حدّيندن آشير، شطحه گئدير، اؤزون بيلمير، كئفلنير، مست اولور، سرخوشجاسينا بوتون وجودو علي (ع) عشقي ايله دولور.

گاهدان اوخوجويا بئله گليركي اونون چاغيرديغي تغزّل قهرماني يالنير «حضرت علي» (ع) دير. اونون سسله‌ديگي مولا، شاه لافتي، شاه نجف، شاه لوكشف، يار، دلدار، اله، پري، صنم و سائره عنوانلار اونا وئريلميشدير و بوتون خلاقيّتي اونون خاطيرينه و اونا خيطابدير:

مني بو اسم اعظم ائتدي، ناطيق،/ منيم مجموع ديوانيم علي دير.

مخدوم جهان، مطاعِ كلِّ عالم،/ سرخيل جميع انبيادير حيدر!

 

باشقا ممدوح يوخدور:

سانما نباتي هركسه أوز توتوب التجا ائدر،/ تانري بيليركي گؤزلري بيرجه اونون گؤزونده وار.[1]

 «او» كيمدير؟ او گوهرِ تاجِ اِنَّما و سرو رياض هَل اَتي دير. او، نباتي‌نين مولك و مالي و تخت و تاجيدير:

منيم مولكوم، منيم مال و مناليم،/ منيم هم حؤكم و فرمانيم علي دير.[2]

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : ياشاييشي و دوشونجه‌لري, | بازدید : 656

4- 3. خان چوبان و مجنون

البته سؤز يوخ كي نباتي‌نين‌ده بوتون موغاندا ياشايانلار كيمي كؤچري و عشايري حياتي اولموشدور، لاكين خان چوبان تخلّصونده بؤيوك بير معنا واردير. او بو تخلّص واسيطه‌سيله اؤزونو «حضرت موسي» (ع) و اسلامي ادبياتين مشهور تغزّل قهرمانلاريندان اولان مجنون ايله مقايسه ائدير.

اؤزون «موسي» كيمي كليم الله سايير و باطيني بير عقيده‌يه اساسلاناراق اؤزونده «موسي» روحونون تجسّد تاپماسينا اينانير.

آذربايجاندا ياشايان اهل حقطايفالاري‌‌نين اعتقادينا گؤره، كائناتدا روح ابديدير و دونيا أوزره مين بير دفعه رجعت ائدر. انسان، حياتيندا ياخشي‌ايش گؤرسه و فيض مبدأيندن ايسته‌سه، روحو داها كاميل شكيلده دونيايا قاييدار.[1] ائله بو اعتقادا اساسلاناراق، نباتي اؤزونده هم «حضرت موسي» و هم مجنونون روحونون تجلي ائتمه‌سينه اينانير:

رود نيله نئجه غرق ائيلمرم فرعونو،/ كي گليب معجزه‌ي موسيِ عمران أليمه.[2]

* * *

رَبِّ اَرني ديلي‌نين ذكري، دؤنوب موسايا،/ دشتِ ايمنده اولوب نورِ تجلّي دليسي![3]

* * *

قورخما دگيل اژدها، بالله عصادير، عصا،/ موسي عمران كيمي، سن يد بيضايا باخ.[4]

* * *

گئتديم بيابان گشتينه، ووردوم تجلي دشتينه،/ ائتديم تماشا طورده، موسايا من، موسايا من.[5]

* * *

موسي كيم ايدي گؤستره خلقه يد بيضا؟[6]

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : ياشاييشي و دوشونجه‌لري, | بازدید : 586

1- 3. نباتي‌نين دوغوم و اؤلومو

سيد ابوالقاسم نباتي، خان چوبان و مجنونشاه لقبي ايله مشهور اولان، 1215 هـ . (1179 ش./ 1800 م. ) تاريخينده كليبرين اوشتوبون كندينده آنادان اولان و 1262 هـ . (1230 ش./ 1852 م. ) تاريخينده وفات ائدن اولو عارف شاعيريميزدير.

اونون آدي ادبيات تاريخيميزده «فضولي» ايله يان- يانا چكيلير، رسمي كلاسيك ادبياتيميزدا اونون كيمي أوركلره نفوذ ائدن و شعرلري خلق ديلي‌نين ازبري اولان شاعير آز تاپماق اولار. نباتي اؤز ياشاديغي ايللرده، ايران- روس قانلي ساواشلارين دا گؤرموشدو. شعرلرينده ايسه آذربايجاندا أوز وئرن ساواش فاجيعه‌سيندن آجي تأثيرلر آلميشدير:

سنه درد هيجري يكسر ائدرم حكايت، آمما،/ قلم الده ‌سيز سيزيلدار كي بو سؤز بيانا گلمز!

باسارايت‌هايانه گئتدي، هاني قيشقيريق صداسي،/ نه گليب او خان چوبانـا كي بوقيش موغانا گلمز؟

* * *

بو چؤل اولموشدا منيم باشيما چوخ ايش گلدي،/ چاتماميش يايا خبر گتديله كيم قيش گلدي.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

14- 2. كمينه خانم

60 ايله ياخين عؤمر ائدن «فاطيمه خانيم كمينه»، نباتي ايله بير چاغدا ياشايان أوچونجو شاعره‌ي محترمه[1] دير. اونون آدي، تذكره‌لرده چوخ احتراملا ذكر اولونور. اونون دولغون مضمونلو ديواني الده‌دير. غزللرينده و قوشمالاريندا، نباتي‌يه نظر سالماسي آيديندير. ايكي ديوانين مقايسه‌سينده بير چوخ هماهنگ بئيتلر تاپماق اولار.

 

نباتي دئيير:

مرحبا، نام خدا، قدرتِ يزدانا باخين،/ دئيه‌سن مصره بوگون يوسف كنعان گلدي.

كمينه ايسه دئيير:

گؤره‌لي دل، سر زولفونو، كؤنول بند اولدو،/ مصرده يوسف كنعان نئجه زندانا دوشوب.

نباتي:

نيسبت سنه اي شوخ، زوليخا اولا بيلمز،/ بو عيشوه‌ده بو غمزه‌ده ليلا اولا بيلمز.

بس‌كي مني گؤرجك، منه وحشي كيمي باخدين،/ ايندي داهي مجنون منه همتا اولا بيلمز.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

 11- 2. حكيم هيدجي[1]

«حكيم ملا محمدعلي هيدجي» 1270 هـ . ايلينده زنگان شهري‌نين 70 كيلومترليگينده قرار تاپان «هيدج»‌ده دونيايا گلميش، قزوين و نجف حوزه‌لرينده درس اوخوموش و تهران‌دا يئرلشميش، 1346 هـ . ايلينده وفات ائتميشدير. او، فيلسوف شاعير كيمي نباتي چاغي آذربايجان ادبياتي تاريخينه داخيل اولور. مكمل توركجه ديواني، دانشنامه عنوانلي عرفاني منظومه‌سي و فارسجا يازديغي ديوان، شرح منظومه و رساله‌ي دخانيه آدلي اثرلري واردير.

او «شيخ شهاب الدين سهروردي»نين عربجه شعرلريني‌ده تضمين ائتميشدير. او جمله‌دن:

منم غم دوشگونو غربت دوچاري،/ پوزولموش گولشني، سولموش باهاري.

كؤنول آغلار گئده‌يديم كنده ‌ساري،/ اَقول الجّارَتي و الدَّمع جاري.

و لي عزم الرّحيل اِليَ الدّياري.

 

او، اؤز غزللرينده، عرفاني معنالاري توركجه يازاركن، نباتي‌دن ايلهام آلميشدير. باشدان باشا ديوانيندا نباتي حال و هواسي دويولور:

قيلدي مني تازه‌دن بير گؤزو شهلا دلي،/ بولبول شئيدا كيمي بير گول حمرا دلي.

مذهبي آتديم خدا، اولدوم عجب بوت پرست،/ ائيله‌دي من كافري بير بوتِ زيبا دلي.

قيس عبث اولمادي چؤللرين آواره‌سي،/ قيلدي او بيچاره‌ني عشوه‌ي ليلا دلي.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

 4- 2. فقير اردوبادي

«حاج آقا ابن محمد فقير اردوبادي» هيجري 1252- نجي ايلده اردوباد شهرينده دونيايا گلميشدير. آتاسي‌نين تجارت ايشي ايله مشغول اولدوغو ايچون، اوشاقليق و گنجليگيني تبريزده كئچيرميشدير و اورادا تحصيل آلميشدير.

اونون ديوانيندان قالان يگانه أليازما گلشن عرفان آدلانير. بو أليازماني دوستو «محمد تقي صدقي» حاضيرلاميش و فقيرين اوغلو «محمد سعيد اردوبادي» طرفيندن، أليازما «محمد آقا سلطان زاده»يه وئريلميشدير. او ايسه، اثرين سئچيلميش شعرلريني 1989 – نجو ايلده آغلار قلم اليمده عنواني ايله چاپ ائتديرميشدير.[1] او انجمن شعرا آدلي بير محفيل آچميش و اونا رهبرليك ائديرميش.

«فقير اردوبادي»نين بؤيوك باباسي «ميرزا حاتم اردوبادي»ده شاه عباس زاماني‌نين شاعيرلريندن ساييليرميش. «محمد سعيد اردوبادي‌»نين يازديغينا گؤره، «فقير اردوبادي» اوشتوبون كنديندن ائولنميش و نباتي ايله قوهوم ايميش.[2]

او نباتي ايله گل- گئت ائديب يازيلاشاردي. او جمله‌دن نباتي‌يه يازديغي بير منظوم مكتوبو اليميزده‌دير:

اي سرورِ دلِ خونين، فرح قلب ملال!/ اي مه برجِ شرف، شمسه‌ي ايوان جلال!

بوته‌ي گلبن توحيد، گول باغ نبي،/ گولشن سبز سيادتده ايا تازه نهال!

يئتيرير مخلصِ ديرينه جنابوزا سلام،/ بعد اؤز يالاني ائيلر سيزه تقرير مقال-

كي: بو هيجران اودونا عاشقِ دل‌سوخته‌ني،/ نولا بير دم ائده‌سيز لوطف‌له مهمان وصال؟

مصرِ غوربتده بوگون يوسف ثاني‌سن اگر،/ پير كنعاني‌دا ياد ائيله عزيزيم، مه و سال.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

نادر شاهين اؤلوموندن مشروطيّتين غلبه‌سينه قده‌ر، آذربايجان ادبيات تاريخيني ايكي اساس و فرقلي دؤورلره بؤله بيلريك. ايلك دؤور خانليقلار دؤورو و ايران- روس ساواشلاري‌نين تركمانچاي معاهده‌سي ايله سونا چاتماسي دؤور و ايكينجي دؤور، همين تاريخدن «ستارخان»ـين تهراني فتح ائتمه‌سينه قده‌ركي دؤور. بيرينجي دؤورون أن قاباريق سيماسي ملاه پناه واقف و ايكينجي دؤورون أن تأثير ائديجي، آدليم و اؤنده گؤدن شاعيري سيد ابوالقاسم نباتي دير.

بو دؤورون بؤيوك شاعيرلر و اديبلري‌نين هاميسي دئمك اولاركي اونون ياراديجيليق تأثيري آلتيندا قالميشلار. «عندليب قراجه داغي»، «خرّم كوردشتي»،‌ «ذكري اردبيلي»، «راجي تبريزي»،‌«شكوهي مراغه‌اي»، «محمدعلي هيدجي»، «حمزه نگاري قاراباغي»، «محمد باقر خلخالي»، «لعلي ايرواني»، «فقير اردوبادي» و «سيد عظيم شيرواني» اونون شعري‌نين پرستش‌كارلاري و تعقيب ائديجيلرينه چئوريلميشدير.

آشاغيدا نباتي‌نين ياشاديغي چاغدا ياشايان و يازيب يارادان و نباتي ايله آز- چوخ علاقه‌ده اولان شاعيرلرين آدلارين چكيب، قيساجا ياراديجيليقلارينا نظر ساليريق:

 

1- 2. عندليب قاراجاداغي[1]

«عندليب قاراداغي‌»نين ياشاييشي حاققيندا هئچ بير سند و قئيد بيزه معلوم دگيلدير. يالنيز ليلي و مجنون مثنويسينده اؤزو حاققيندا دانيشاركن، دئييركي اصلي اهر شهريندندير و گنجليگينده ايروان شهرينده سردار «حسين قلي خان» سارايينا گئتميش و اورادا ميرزه‌ليك ايشي ايله مشغول اولموشدور. اونون نباتي ساياق شعرلري چوخدور. او جمله دن آشاغيداكي بئشليك:

گؤردوم اهرده بير گولِ رعنا، عجب! عجب!/ جلّاد و جان‌ستان و دل آرا، عجب! عجب!

اولموش نشانِ حوسن، هويدا، عجب! عجب!/ سالميش جهانا شورش و غوغا، عجب! عجب!

وه! وه! نه خوش ايميش بوتِ زيبا، عجب! عجب!

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : سندلر و قئیدلر, | بازدید : 616

8- 1. فيض الله قاسيم زاده

. . . «فضولي» ذيروه‌سينه يوكسلن تنها شاعير، سيد ابوالقاسم نباتي اولموشدور.

. . . نباتي‌نين قوشما و تجنيسلري‌نين چوخ آزي بيزه گليب چاتميشدير. اونون قوشمالاريندا انسان محبتي ترنّم ائديلير. اونون ليريك قهرماني حقيقي عاشيقدير.

. . . قوشما، تجنيس و گرايليلاريندا، نباتي، شيفاهي خلق شعري‌نين، خصوصيله عاشيق شعري‌نين بديعي اصوللاريندان گئنيش استفاده ائدير . . . بديعي شعر ديليني فارس تأثيريندن قورتارير و خلق دانيشيق ديلي خصوصيتلريني ايشله‌دير و شعريميزين ساده‌ليگه دوغرو انكشافيندا مثبت تأثير ائدير.

. . . نباتي كائناتين سرّلري و حياتين معناسي حاققيندا مركب دوشونجه‌لره دالميشدير. اونون قارشيسينا چوخلو معما و سؤال چيخميشدير. بو معمالارين حللينده شاعير جور به جور شُبه‌لره دوشموشدور.»[1]

9- 1. سخنوران آذربايجان

«. . . سيد محترم اوشتوبونلو لقبي ايله مشهور اولان آقا مير يحيي اوغلو سيد ابوالقاسيم نباتي، هيجري 1191 ايلينده دونيايا گلميشدير. گنجليك ايللرين صفالي اوشتوبون قريه‌سينده حيواندارليق و باغبانليقلا كئچيرميشدير، طبيعت گؤزلليگي اونو شعر دئمگه چكميش، ياواش ياواش عرفانه أوز گتيرميش، خيام، مولوي و حافظ ديوانلارين اوخوموشدور . . . سونرالار اهره گلميش شيخ شهاب الدين بقعه‌سينده رياضت و عزلته باشلاميشدير. نباتي صوفي مسلك شاعير اولموش، آذربايجان توركوسو و فارسي ديللرينده شعر يازميشدير.»[2]

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : سندلر و قئیدلر, | بازدید : 651

حكيم سيد ابوالقاسم نباتي‌نين ياشاييشي، شخصيتي، دوشونجه‌لر ي و ياراديجيليغي حاققيندا، هم يازيلي كلاسيك سندلر، همده بير نئچه تدقيقات اثري موجوددور. بونلارين آراسيندان، بعضيلرينه آشاغيدا اشاره ائديريك:

1- 1. الذّريعة

«شيخ آغا بزرگ تهراني» عربجه يازديغي الذّريعه دائر‌ةالمعارفينده، نباتي حاققيندا دئيير:

« . . . و اسمه السيّد ابوالقاسم بن السيّد محترم الاشتبيني، من محال قراجه داغ. ترجمه تربيت في ( دجا- ص 370) و ذكر انه هاجر من مسقط رأسه الي اهر و اشتغل هناك في بقعة الشيخ شهاب الدين بالرياضات و المجاهدات و في الاواخر عاد الي مسقط رأسه و بها توفي 1262 ، و مرّ في ص 968 تخلصه الآخر مجنونشاه و ديوانه موجود في (المجلس) كما في فهرسها 3: 434، و عند (فخر الدين). طبع له بحر طويل علي هامش ديوان فضولي، و طبع ديوانه بالفارسيه و التركيه بتبريز 1324 في 135 ص[1]

 

2- 1. بهجة الشّعرا

اسرار تبريزي فارسجا يازديغي بهجة الشّعرا اثرينده نباتي‌دن آد آپارير و يازير:

«مولانا نباتي شمس ولايت معرفت، قمر آسمان حكمت، در عصر خود، رئيس سلسله‌ي شاه نعمت اللهي بود. اكثر اوقات نقاب به چهره، چون آفتاب انداختي . . . نگارنده‌ي اين اوراق، در حالت جلياني در مدرسه‌ي طالبيه به شرف حضور آن بزرگوار رسيدم، دست مباركش بوسيده، ايستادم. به پايش خوانده، دست بر سر نهاده، فرمود: "ان شاء الله پير كاميل اولاسان!" و در واقع، هر چه يافتم از پا تا سر، نفس آن جناب است.»[2]

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : | بازدید : 561

«حكيم سيد ابوالقاسم نباتي» (1192- 1262 هـ . ق) در روستاي خرم و سرسبز اوشتوبون در ولايت قاراداغ از آذربايجان به دنيا آمده و در همان جا دفن شده است. وي در علوم ديني و عرفاني تحصيلات عميقي داشته و به سه زبان تركي و عربي و فارسي آثاري از خود بر جاي گذاشته است. تحصيلات حوزوي و مراتب سير و سلوك خود را در تبريز به فرجام رسانيده و در اردبيل به سلك مريدان «ناصر عليشاه اردبيلي» در آمده و در خانقاه سرخاب تبريز به «مجنونشاه قراداغي» معروف شده است.

ديوان‌هاي تركي و فارسي، رساله‌ي «عين العشق» و پاره‌اي از اشعار عربي وي دو قرن است كه در ميان دوستداران عرفان اسلامي و اغلب دراويش و عرفا دست به دست مي‌گردد. اشعارش بسيار شورانگيز و عاري از هر گونه تعقيدات لفظي و سرشار از صنايع زيباي ادبي است.

در سال 1371 كنگره‌ي بزرگداشت اين شاعر عارف و صريح اللهجه و صافي ضمير در سطح ملي برگزار شد و به همين مناسبت ديوان‌هاي تركي و فارسي وي را تصحيح و تدوين و در دو جلد جداگانه چاپ كرديم. اينك كه چاپ دوم ديوان تركي وي منتشر مي‌شود، خوشحالم كه توانسته‌ام افزوده‌ها و يافته‌هاي نويني بر آن بيفزايم.

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : | بازدید : 484

 

برچسبها: سید ابوالقاسم نباتی و دکتر حسین محمدزاده صدیق+ سید ابوالقاسم نباتی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق+ سید ابوالقاسم نباتی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق+دیوان اشعار ترکی و فارسی سید ابوالقاسم نباتی به تصحیح دکتر حسین محمدزاده صدیق+شناختنامه سید ابو القاسم نباتی بر اساس تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق+سید ابو القاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق+دیوان اشعار ترکی سید ابوالقاسم نباتی به تصحیح دکتر حسین محمدزاده صدیق+تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید ابوالقاسم نباتی

برچسب ها : سید ابو القاسم نباتی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید ابوالقاسم نباتی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید ابوالقاسم نباتی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابو القاسم نباتی, سید ابوالقاسم نباتی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره ابوالقاسم نباتی,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 6 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی